Bitcoin’in Neden Bir Değeri Var?

Bitcoin, web üstünden para transferi için verimli bir yol sunar. Ek olarak saydam bir kurallar dizisi ile merkezi olmayan bir ağ tarafınca denetim edilir, böylece merkez bankası tarafınca denetim edilen fiat paraya bir alternatif sunar. Bitcoin’in iyi mi fiyatlandırılacağı hakkında oldukca fazla konuşma yapılmış oldu ve burada kripto para biriminin fiyatının daha yaygın bir halde benimsenmesi durumunda iyi mi görünebileceğini keşfetmek için yola çıktık.

Bitcoin ve öteki dijital para birimleri, geleneksel paraya alternatif olarak lanse edildi. Sadece herhangi bir para birimi kıymeti veren nedir?

Para Birimlerinin Niçin Kıymeti Var?

Bir para birimi, kıymet deposuysa yada başka bir deyişle, göreceli kıymetini süre içinde kaybetmiyorsa güvenilir bir halde kullanılabilir. Tarih süresince pek oldukca toplumda, nispeten istikrarlı bir değere haiz oldukları için emtia yada kıymetli metaller ödeme yöntemi olarak kullanılmıştır. Bununla beraber, bireylerin oldukca fazla miktarlarda kakao çekirdeği, altın yada öteki eski para birimi türlerini taşımalarını mecburi kılmak yerine, toplumlar sonunda alternatif olarak darphane para birimine yöneldi. Gene de, birçok darphane para örneğinin kullanılabilir olmasının sebebi, güvenilir kıymet depoları olmaları, uzun raf ömürleri ve düşük kıymet kaybı riski olan metallerden yapılmış olmalarıdır.

Çağdaş çağda, basılan para birimleri çoğu zaman kıymetli metallerden meydana getirilen madeni paralarla aynı gerçek değere haiz olmayan kağıt para biçimini alır. Bireyler elektronik para birimi ve ödeme yöntemlerini kullanıyor olabilir. Bazı para birimleri, “temsili” oldukları gerçeğine dayanır, şu demek oluyor ki her bir madeni para yada banknot, belirli bir emtia miktarı ile direkt değiştirilebilir. Bununla beraber, ülkeler federal altın arzıyla ilgili endişeleri azaltmak amacıyla altın standardını terk ettikçe, birçok küresel para birimi artık fiat olarak sınıflandırılıyor. Fiat para birimi bir hükümet tarafınca çıkarılır ve herhangi bir emtia tarafınca desteklenmez, bunun yerine bireylerin ve hükümetlerin tarafların bu para birimini kabul edeceğine dair inancıyla desteklenir. Bugün, bir çok büyük küresel para birimi Fiat para birimidir. Birçok hükümet ve cemiyet, fiat para biriminin en dayanıklı bulunduğunu ve süre içinde bozulma yada kıymet yitirilmesine minimum duyarlı bulunduğunu bulmuştur.

Azca Bulunurluk, Bölünebilirlik, Yarar ve Devredilebilirlik

Başarıya ulaşmış bir para birimi, bir kıymet deposu olup olmadığı sorusunun yanı sıra, azca bulunurluk, bölünebilirlik, yarar, taşınabilirlik, dayanıklılık ve sahtecilikle ilgili nitelikleri de karşılamalıdır. Gelin bu niteliklere birer birer bakalım.

1) Azca Bulunurluk

Bir para biriminin kıymetini korumanın anahtarı, arzıdır. Oldukca büyük bir para arzı, mal fiyatlarının ansızın yükselmesine niçin olarak ekonomik çöküşe niçin olabilir. Oldukca ufak bir para arzı da ekonomik sorunlara niçin olabilir. Parasalcılık, bir ekonomide para arzının sıhhat ve büyümedeki rolünü (yada yokluğunu) ele almayı amaçlayan makroekonomik kavramdır.

Fiat para birimleri söz mevzusu olduğunda, dünyadaki bir çok hükümet kıtlığı denetim etmenin bir yolu olarak para basmaya devam ediyor. Birçok hükümet, fiat para biriminin kıymetini düşürmeye yarayan evvelinde belirlenmiş bir enflasyon miktarı ile çalışır. Mesela ABD’de, bu oran tarihsel olarak %2 civarındaydı. Bu, zaman içinde değişen esnek bir ihraç oranına haiz olan Bitcoin’den farklıdır.

2) Bölünebilirlik

Başarıya ulaşmış para birimleri, daha ufak artımlı birimlere bölünebilir. Tek bir para birimi sisteminin, bir iktisat içindeki her tür mal ve kıymet içinde bir değişiklik aracı olarak işlev görmesi için, bu bölünebilirlikle ilişkili esnekliğe haiz olması gerekir. Para birimi, iktisat genelinde mevcut olan her mal yada hizmetin kıymetini doğru bir halde yansıtacak şekilde yeterince bölünebilir olmalıdır.

3) Yarar

Etkili olabilmesi için bir para biriminin haiz olması ihtiyaç duyulan bir öteki kalite ise bireye yarar sağlamasıdır. Bireyler, mal ve hizmetler için para birimlerinin güvenilir bir halde ticaretini yapabilmelidir. Bu, para birimlerinin ilk etapta gelişmesinin temel nedenidir. Böylece bir pazardaki katılımcılar, mallar için direkt takas yapmak zorunda kalmazlar. Destek program, para birimlerinin bir yerden diğerine kolayca taşınmasını da gerektirir. Yüklü kıymetli metaller ve emtialar bu şartı kolayca karşılayamaz.

4) Taşınabilirlik

Para birimlerinin yararlı olabilmesi için bir ekonomideki katılımcılar içinde kolayca aktarılması gerekir. Fiat para birimi terimlerinde, bu, para birimlerinin belirli bir ülkenin ekonomisi içinde ve ülkeler içinde değişiklik yöntemiyle aktarma edilebilir olması gerektiği anlamına gelir.

5) Dayanıklılık

Etkili olması için, bir para biriminin en azından makul seviyede dayanıklı olması gerekir. Kolayca zarar görebilen yada yok edilebilen yada zaman içinde kullanılamaz hale gelen malzemelerden yapılmış bozuk para yada banknotlar kafi değildir.

6) Sahtecilik

Bir para biriminin dayanıklı olması gerektiği şeklinde, etkin kalması için sahtesini yapmak da zor olmalıdır. Aksi takdirde, fena niyetli kişiler para sistemini düzmece faturalarla doldurarak kolayca bozabilir ve böylece para biriminin kıymetini negatif yönde etkileyebilir.

Bitcoin’in kıymetini bir para birimi olarak değerlendirmek için, onu yukarıdaki kategorilerin her birindeki Fiat para birimleriyle karşılaştıracağız.

Bitcoin İle Fiat Para Birimlerinin Karşılaştırılması

1) Azca Bulunurluk

Bitcoin 2009’da piyasaya sürüldüğünde, geliştiricisi / geliştiricileri protokolde token arzının 21 milyon ile sınırlandırılacağını koşul koşmuşlardır.

Bitcoin’in benimsediği tedarik yaklaşımı, bir çok fiat para biriminden farklıdır. Küresel fiat para arzı çoğu zaman değişik kovalara, M0, M1, M2 ve M3’e bölünmüş olarak düşünülür. M0, dolaşımdaki para birimini ifade eder. M1, M0 artı çek hesapları şeklinde vadesiz mevduattır. M2, M1 Plus tutum hesapları ve ufak vadeli mevduatlar (ABD Birleşik Devletleri’nde mevduat sertifikaları olarak bilinir). M3, M2 Plus  büyük vadeli mevduatlar ve para piyasası fonlarıdır. M0 ve M1 ticarette kullanıma hazır olduğundan, bu iki kovayı değişiklik aracı olarak kabul edeceğiz. M2 ve M3 ise kıymet deposu olarak kullanılan para olarak değerlendirilecektir. Para politikalarının bir parçası olarak, bir çok hükümet, ekonomik faktörlere bağlı olarak ayarlamalar yaparak dolaşımdaki para arzı üstünde bir miktar esnek denetim sağlar. Bitcoin’de durum bu şekilde değil. Şimdiye kadar, üretilecek daha çok tokenin devamlı kullanılabilirliği, sağlam bir madencilik topluluğunu teşvik etti. Sadece bu, 21 milyon token sınırına yaklaşıldıkça mühim seviyede değişmeye eğilimli. O süre vardığında tam olarak nasıl biteceğini söylemek zor.

2) Bölünebilirlik

21 milyon Bitcoin, dünyadaki bir çok fiat para biriminin dolaşımından oldukca daha küçüktür. Her neyse ki, Bitcoin 8 ondalık basamağa kadar bölünebilir. 0.00000001 Bitcoin’e eşit olan en ufak birim, kripto para biriminin arkasındaki düzmece geliştiriciden sonrasında “Satoshi” olarak adlandırılır. Bu, katrilyonlarca bağımsız Satoshi biriminin küresel bir ekonomiye dağıtılmasına izin verir.

Bir bitcoin, ABD dolarından ve öteki birçok fiat para biriminden oldukca daha büyük bir bölünebilirliğe haizdir. ABD doları sente yada 1 USD’nin 1/100’üne bölünebilirken, bir “Satoshi” 1 BTC’nin yalnızca 1 / 100.000.000’idir. Bitcoin’in azca bulunurluğunu mümkün kılan bu aşırı bölünebilirliktir. Bitcoin süre içinde fiyatta artış göstermeye devam ederse, tek bir Bitcoin’in ufak fraksiyonlarına haiz kullanıcılar gene de günlük işlemlerde yer alabilir. Herhangi bir bölünebilirlik olmadan, 1 BTC için 1.000.000$ ‘lık bir fiyat, para biriminin bir çok işlem için kullanılmasını engelleyecektir.

3)Yarar

Bitcoin’in en büyük satış noktalarından biri blockchain teknolojisini kullanmasıdır. Blockchain, merkezi olmayan ve güvensiz, dağıtılmış bir defter sistemidir. Doğrusu Bitcoin pazarına katılan hiçbir taraf, sistemin muntazam emek harcaması için birbirine güvenmek zorunda değildir. Bu, defterin bakımı ve yeni Bitcoin madenciliği için merkezi olan detaylı bir denetim ve doğrulama sistemi yardımıyla mümkündür. Hepsinden daha iyisi, blockchain teknolojisinin esnekliği, kripto para birimi alanı haricinde da faydası olduğu anlamına gelir.

4) Taşınabilirlik

Kripto para borsaları, cüzdanlar ve öteki araçlar yardımıyla Bitcoin, işlemin boyutuna bakılmaksızın oldukca düşük maliyetlerle dakikalar içinde taraflar içinde aktarılabilir. Mevcut sistemde para transferi işlemi bir seferde günler sürebilir ve tutara doğal olarak olabilir. Devredilebilirlik, herhangi bir para biriminin oldukca mühim bir yönüdür. Bitcoin madenciliği yapmak, blok zincirini sürdürmek ve dijital işlemleri işlemek büyük miktarlarda elektrik gerektirir. Buna karşın bireyler çoğu zaman bu süreçte Bitcoin’in herhangi bir fizyolojik temsilini tutmazlar.

5) Dayanıklılık

Dayanıklılık, fizyolojik biçimlerinde fiat para birimleri için mühim bir sorundur. Bir dolarlık banknot sağlam olsa da yırtılabilir, yakılabilir yada başka şekilde kullanılamaz hale getirilebilir. Dijital ödeme biçimleri aynı şekilde bu fizyolojik zararlara duyarlı değildir. Bu yüzden Bitcoin son aşama değerlidir. Bir dolarlık banknotla aynı şekilde yok edilemez. Sadece bu, Bitcoin’in kaybolamayacağı anlamına gelmez. Bir kullanıcı şifreleme anahtarını kaybederse, karşılık gelen cüzdandaki bitcoinler kalıcı olarak kullanılamayabilir. Bununla beraber, Bitcoin’in kendisi yok edilmeyecek ve blok zincirindeki kayıtlarda var olmaya devam edecektir.

6) Sahtecilik

Karmaşık, merkezi olmayan blok zinciri defter sistemi yardımıyla, Bitcoin’in sahtesini yapmak inanılmaz derecede zor olsa gerek. Bunu yapmak, aslına bakarsak Bitcoin ağındaki tüm iştirakçilerin kafasını karıştırmayı gerektirir, ufak bir başarı değil. Düzmece bir bitcoin yaratmanın tek yolu, çifte harcama olarak malum şeyi uygulamaktır. Bu, bir kullanıcının aynı bitcoini iki yada daha çok ayarda “harcamış olduğu” yada aktardığı ve etkin bir halde yinelenen bir kayıt oluşturduğu bir durumu ifade eder. Bu, Fiat para birimi ile ilgili bir problem olmasa da – aynı dolarlık banknotu iki yada daha çok işlemde harcamak imkansızdır – dijital para birimleriyle kuramsal olarak mümkündür.

İkili harcamayı ihtimaller içinde kılan şey Bitcoin ağının boyutudur. Bir grup madencinin tüm ağ gücünün yarısından fazlasını kuramsal olarak denetim etmiş olduğu sözde %51 saldırısı lüzumlu olacaktır. Tüm ağ gücünün çoğunluğunu denetim ederek bu grup, kayıtları tahrif etmek için ağın geri kalanına hakim olabilir. Bununla beraber, Bitcoin’e yönelik bu şekilde bir hücum, oldukca büyük oranda çaba, para ve informasyon işlem gücü gerektirecek ve bundan dolayı olasılığı son aşama düşük hale getirecektir.


Bitcoin Zorlukları

Genel olarak, Bitcoin, Fiat para birimleriyle karşılaştırıldığında yukarıdaki kategorilerde oldukça iyi durumda. Öyleyse bir para birimi olarak Bitcoin’in karşılaşmış olduğu zorluklar nedir?

En büyük sorunlardan biri, Bitcoin’in bir kıymet deposu statüsüdür. Bitcoin’in bir kıymet deposu olarak faydası, bir değişiklik aracı olarak faydasına bağlıdır. Bunu, bir kıymet deposu olarak kullanılacak bir şeyin kendine özgü bir değere haiz olması gerektiği varsayımına dayandırıyoruz. Eğer Bitcoin bir değişiklik aracı olarak başarıya ulaşmazsa, ergonomik bir faydası olmayacak ve dolayısıyla hiçbir kıymet deposu olarak çekici olmayacak. Fiat para birimleri şeklinde, Bitcoin de herhangi bir fizyolojik emtia yada kıymetli metal tarafınca desteklenmez. Tarihinin büyük bir bölümünde, Bitcoin’in şu anki kıymeti esas olarak spekülatif ilgi ile yönlendirildi. Bitcoin, şiddetli fiyat artışları ve medyanın ilgisini çeken bir balonun özelliklerini sergiledi. Bitcoin daha çok ana akım benimseme görmeye devam ettikçe bu muhtemelen düşecek, sadece gelecek belirsiz.

Bitcoin’in faydası ve aktarılabilirliği, kripto para birimi depolama ve değişiklik alanlarını çevreleyen zorluklarla karşılaşmaktadır. Son yıllarda, dijital para borsaları bilgisayar korsanları, hırsızlıklar ve dolandırıcılıktan rahatsız oldu. Doğal ki, hırsızlıklar fiat para dünyasında da meydana geliyor. Sadece bu durumlarda, düzenleme oldukca daha yerleşiktir ve birazcık daha rahat düzeltme yolları sağlar. Daha geniş anlamda Bitcoin ve kripto para birimleri, düzenleme söz mevzusu olduğunda hala bir “Yırtıcı Batı” ayarı olarak görülüyor. Değişik hükümetler, Bitcoin’i mühim seviyede değişik şekillerde görüyor ve Bitcoin’in küresel bir para birimi olarak benimsenmesinin yansımaları mühim.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir