GÜNDEM ÖZEL: Merkez Bankası’nın Kripto Parası Başarılı Olabilir Mi?

Feysbuk’un stabil kripto para birimi Libra’yı duyurmasının üstünden oldukca kısa bir süre geçmesinin peşinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2019-2023 sürecini kapsayan 11. Kalkınma Planı’na nazaran kendi kripto para birimini çıkaracağını deklare etti. Blockchain tabanlı olacağı kabul edilen kripto para biriminin kordinasyonunun ise bir kamu kurumu tarafınca sağlanacağı ortaya atılan iddiar içinde.

Türkiye İngiltere’yi İkiye Katlıyor

TCMB’nin bu planını hayata geçirilmesi halinde Türkiye, Venezuela’dan sonrasında kendi kripto para birimini piyasaya devam eden ikinci ülke olacak. Türkiye bilhassa halkın büyük bir kesiminin kripto paralara yatırım yapması sebebiyle oldukça yüksek potansiyele haiz. O şekilde ki Türkiye’nin kripto para işlem hacmi İngiltere’yi ikiye katlıyor.

Koç Üniversitesi Profesörü Selva Demiralp, TCMB’nin yerki kripto para birimini piyasaya sürmesi halinde bireyler bankacılık sistemini aradan çıkartarak direkt merkez bankasının parasını tutabilme avantajına haiz olacak. Selva Demiralp’in mevzuya ilişkin açıklamaları şu şekilde:

Bunu yapmanın bir öteki yolu bireye Merkez Bankası’nda hesap açma imkanı tanımak olur. Sadece kripto para tutmanın Merkez Bankası’nda hesap açmaya nazaran pozitif yanları ödemelerin direkt ilgili kişiler içinde yapılmasına olanak vermek sureti ile üçüncü kişiler tarafınca takip edilme imkanını ortadan kaldırması.

Bankacılık Sistemini Tehdit Ediyor

Kripto paralara geçisin aracılık sistemini ortadan kaldırarak ödemelerin daha süratli bir halde yapılmasına olanak sağlayacağını belirten Demiralp’e nazaran bu durumun geleneksel bankacılık sistemine tehdit oluşturması mümkün.

İstanbul merkezli fikir kuruluşu EDAM’ın CEO’su Ussal Şahbaz ise TCMB’nin kripto parasının dünya genelinde geçerliliği olmadığı sürece bu tür girişimlerin oldukca büyük bir anlamı olmayacağı görüşünde.

Eğer yalnız Türk Lirası karşılığı kripto para olacaksa, bu uygulama dünyanın başka yerlerinde kabul edilemez. Ilk olarak, Merkez Bankası’nın öteki uygulayacağı para politikalarıyla itimat tesis etmesi gerekir.

Parasal Mimari Değişiyor

Dünyanın parasal mimarisinin değiştiğine dikakt çeken Şahbaz, Libra’nın Mastercard, Visa, Vodafone, Uber benzer biçimde dünya genelinde 40 tane değişik müessese tarafınca desteklendiğine ve bunlar içinde hiçbir Türk şirketinin olmadığına işaret ediyor.

Bu dünyaya girecekse internasyonal kripto para oyuncularına ortak olmalı, o girişimlerin şekillenmesine katkıda bulunmalı, global ödeme cihazlarına taraf olmalıyız. Kripto para, bir ülkenin parasal sistemine itimat sağlamaz, mevcud güvenin bir sonucudur.

İstanbul Teknik Üniversitesi Blockchain Kurucu Başkanı Zirve İşmen ise, TCMB’nin çıkaracağı kripto paranın Türk Lirası destekli olmasından dolayı, söz mevzusu kripto paranın enflasyonla mücadelede oldukca büyük bir tesir yaratacağını düşünmüyor.

Fakat kayıt dışı iktisat mevzusunda büyük gelişmeler elde edecektir, zira blok zincir teknolojisi ile tüm para transferleri kayıt altına alındığı için vergi kaçırma, kara para aklama benzer biçimde yasa dışı finans vakaları azalacaktır.

TCMB’nin Hamlesi Tehlikeli sonuç Ehemmiyet Arz Ediyor

Koç Üniversitesi Profesörü Selva Demiralp, kripto paralarla meydana getirilen işlemlerin anonim olmasından dolayı bu tür paraların kara para aklamada kullanımının iyi mi engelleneceğinin tehlikeli sonuç önemde bulunduğunu belirtiyor:

Bilhassa hukuk sisteminin daha zayıf olduğu gelişmekte olan ülkelerde bu mevzu mühim. Keza 1990’lı yıllarda Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın mevduat sertifikası uygulamasını kaldırmasının sebebi olarak da bu sertifikaların anonim olarak el değiştirebilmesi ve bundan dolayı kara para aklanmasında kullanılması gösterilmişti.

Kaynak: Euronews

Bunlar da ilginizi çekebilir:


Bu yazıyı toplumsal medya hesaplarınızda paylaşarak çalışmalarımızı destekleyin. Son dakika gelişmelerden anında haberdar olmak için bizi Twitter’da takip edin ve Telegram kanalımıza katılın!

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir