Kripto Para Birimi Monero (XMR) Nedir? Nasıl Çalışır?

Son yıllarda birçok kripto para birimi piyasaya sürüldü. Bu kripto para birimlerinden bazıları ise tüm işlemlerin her insana açık olarak görüntülenmesine izin verirken, ötekiler gizliliği isteğe bağlı kılar. Bazıları ilk olarak gizliliği ve anonimliği geliştirmeyi amaçladılar ve gizlilik hususi durumunu kesinlikle kapalı tutmayı tercih ettiler.

Kripto para birimi Monero, gizlilik odaklı özellikleri için yüksek düzeyde popülerlik ve kabul görmüş oldu. Bu rehber yazımızda , Monero’nun temel kavramları, özellikleri, amaçları, Bitcoin ile farkları ve Monero hakkında eleştiriler benzer biçimde birçok dört gözle beklenen açıklanmaktadır.

Kripto Para Birimi Monero (XMR) Nedir?

2014 senesinde piyasaya sürülen Monero (XMR), blockchain konsepti üstüne inşa edilen ve çalışan açık kaynaklı, gizlilik odaklı bir kripto para birimidir. Dijital para birimlerinin altında yatan teknolojiyi oluşturan bu blok zincirler, iştirakçilerin ağdaki tüm işlemleri gösteren faaliyetlerinin kamu defterleridir.

Monero’nun blok zinciri kasıtlı bir halde opak olarak yapılandırılmıştır. Gönderenlerin ve alıcıların kimliği ve her işlemin miktarı benzer biçimde işlem ayrıntılarını, katılımcılar tarafınca kullanılan adresleri gizleyerek anonim hale getirir.

Anonimlik ile beraber, Monero madenciliği süreci eşitlikçi bir kavrama dayanır. Bu durum Monero’nun tüm insanların eşit olması ve eşit fırsatları hak etmesi ilkesine dayanır. Monero’yu başlatırken, geliştiricileri kendileri için herhangi bir hisse ayırmadılar ve sanal para birimini daha da geliştirmek için katkılardan ve topluluk desteğinden yararlandılar. Proje ömrü süresince 30’un üstünde geliştirici ve 420 katılımcı bulunmaktadır. Monero gizliliğe odaklandığından, birçok ekip üyesinin anonim kalmayı seçmesi şaşırtıcı değildir

Monero, madencilik havuzlarına katılarak bireylerin faaliyetleri için ödüllendirildiği bir madencilik sürecini destek sunar yada Monerosları tek tek madencilik yapabilirler. Monero madenciliği standart bir bilgisayarda yapılabilir ve uygulamaya hususi entegre devreler (ASIC’ler) benzer biçimde hususi bir donanıma gerekseme duymaz.

Monero, Windows, macOS, Linux, Android ve FreeBSD dahil olmak suretiyle tüm önde gelen işletim sistemi platformlarında çalışır

Monero’nun Amaçları Nedir?

Monero, kriptodaki en etken geliştirme ekiplerinden birine haizdir, bundan dolayı projenin dönüm noktaları devamlı olarak geliştirilmektedir. Monero ve topluluğunun üç temel kıymeti vardır: (1) Güvenlik, (2) Gizlilik ve (3) Merkeziyetsizlik

Monero internet sayfası bu değerleri daha detaylı bir şekilde açıklanmaktadır:

  1. Güvenlik
    Kullanıcılar hata yada hücum riski olmadan Monero’ya işlemlerinde güvenebilmelidir.
  2. Gizlilik
    Monero gizliliği ciddiye alır. Monero’nun kullanıcıları bir mahkemede ve aşırı durumlarda ölüm cezasından koruyabilmesi gerekir.
  3. Merkeziyetsizlik
    Monero, merkeziyetsizlik sağlama mevzusunda kararlıdır.

Monero Hakkında Teknik Detaylar

Lansman zamanı: 14 Nisan 2014

Toplam madeni para arzı: Başlangıçta 18,4 milyon token (Bundan sonrasında, yılda kaybedilen tokenları dengelemek için dakikada 0,3 XMR kalıcı olarak durağan(durgun) bir üretim yapılacaktır.)

Algoritma: CryptoNight kullanan Proof of Work (PoW)

Blok ödülü: Sorunsuz değişen

Blok süresi: 120 Saniye

Güçlük: Her blokta tekrardan hedefler.

Monero Gizliliği Iyi mi Artırır? Iyi mi Çalışır?

Monero, ‘Ring Signatures’ adında olan ve gizliliğe odaklanan uygulama düzeyinde bir şifreleme protokolüne dayanır. Monero, Ring Signatures ve gizli saklı adres kavramlarını kullanarak gizlilik endişelerini hafifletir.

Ring Signatures, gönderen bir katılımcının bir gruptaki öteki katılımcılardan kimliğini gizlemesini sağlar. Ring Signatures, grubun bir üyesinin anonim dijital imzalarıdır, sadece hangi üyenin işlemi imzaladığını açıklamazlar.

Monero platformu, bir Ring Signatures oluşturmak için, gönderenin hesap anahtarlarının bir kombinasyonunu kullanır ve onu blok zincirindeki genel anahtarlarla eşler. Bu da onu benzersiz ve hususi kılar. Bu durum, grup üyelerinin anahtarlarından hangisinin karmaşık imzayı üretmek için kullanıldığını saptamak ve hesaplamak olanaksız olduğundan gönderenin kimliğini gizleme kabiliyetini sağlar.

Gizli saklı adresler, alıcı adına her işlem için bir kerelik kullanım amacıyla rastgele oluşturmuş adresler olduğundan ek gizlilik sağlar. Bu gizli saklı adreslerin kullanılması, bir işlemin gerçek hedef adresini gizlemeyi sağlar ve alıcı katılımcının kimliğini gizler.

Ek olarak, Ring Confidential Transactionsl yada RingCT, işlem tutarının gizlenmesini sağlar. Gönderenlerin ve alıcıların kimliklerinin gizlenmesinde başarı göstermiş olduktan sonrasında, Ocak 2017’de RingCT işlevselliği tanıtıldı ve RingCT Monero ağında meydana getirilen tüm işlemler için mecburi hale getirildi.

Monero’nun Bitcoin’den Farkı Nedir?

 

Bir şahıs “Bitcoin” kelimesini söylediğinde ne düşünüyorsunuz? Birçoğu için Bitcoin ile işlem yapmak, gizlilik, anonimlik, bir işlemi ayak izi bırakmadan tamamlama kabiliyetidir. Piyasaya ilk giren Bitcoin, en yüksek token değerine haiz ve pazar lideri konumunu koruyor. sadece Bitcoin rakipsiz değil. Bilhassa gizlilik mevzusunda ciddi bir rakibi var: Monero

Kripto para birimleri, işlemler için daha yüksek düzeyde gizlilik sağlamış olduğu için yaygın olarak biliniyor, sadece Monero geliştiricileri gizliliğin beklendiği kadar sağlam olmadığını keşfetti. Bu dezavantajı görünce, gizliliği hakkaten korumak için tasarlanmış yeni bir kripto para birimi oluşturdular. İşte Bitcoin ve Monero arasındaki bazı mühim farkları aşağıda bulabilirsiniz.

-Gizlilik

Bitcoin işlemleri kişisel bilgilere bağlı değildir, sadece cüzdanınıza bağlıdır. Minik bir analizle, kalıpları, vakit dilimlerini ve öteki mühim veri parçalarını gözlemleyerek bir kişinin kimliğini ortaya çıkarmak tamamen mümkündür. Bu, çeşitli durumlarda bir problem teşkil edebilir.

Mesela, kabahat oranı yüksek bir bölgeyi ziyaret ettiğinizi ve Bitcoin ile ödeme hayata geçirmeye karar verdiğinizi varsayalım. Ödemenin alıcısı kişisel kimliğinizi göremese de, bitcoin cüzdanınızda ne kadar para tuttuğunuzu görebilir. Bu denge yüksekse, bu şeffaflık bir güvenlik riski oluşturabilir.

Başka bir örnek, Bitcoin ile tedarikçilere ödeme icra eden bir iştir. Tedarikçiler, işletmenin ne kadar para birimine haiz bulunduğunu görebilir ve fiyat duyarlı olup olmadığını tahmin edebilir. Tedarikçi bununla beraber, firmanın öteki şirketlerle ne yapmış olduğu benzer biçimde öteki duyarlı ayrıntıları da ortaya çıkarabilir.

-Madencilik Algoritması

SHA-256 algoritmasını kullanan Bitcoin ve Cryptonight (GPU madenciliği) kullanan Monero ile değişik madencilik algoritmaları kullanır. Bu ikisi içinde birkaç fark yaratır; mesela, bitcoin algoritması, ASIC’ler, uygulamaya hususi entegre devreler olarak malum oldukca daha süratli hususi madencilik yongalarında çalışır. İlk bakışta, bu bir yarar benzer biçimde görünebilir – bilhassa madencilik için bir ASIC bilgisayarına yatırım yapmayı göze alabiliyorsanız – sadece bununla beraber bazı problemleri de ortaya çıkarır.

ASIC bilgisayarları, daha çok informasyon işlem gücü sebebiyle CPU ve GPU ekipmanlarına bakılırsa büyük bir avantaja haizdir. Bu, madencilerin ASIC’ler kullanıldığında başka herhangi bir bilgisayar türünü kullanmaya çalışmasını anlam ifade etmeyen hale getirir. Oldukca sayıda ASIC’e haiz olmak, dünyanın çeşitli yerlerinde düşük enerji maliyetleri olan madencilerin bir konsantrasyonunu da yaratır, bundan dolayı bu birimler büyük miktarlarda güç tüketir.

Monero Madenciliği, ASIC bilgisayarlarının basit bilgisayarlara bakılırsa oldukca fazla pozitif yanları olmayacak şekilde tasarlanmıştır. Netice olarak, basit insanoğlu kolay bir CPU kullanabilir ve bilgisayarlarında derhal madenciliğe başlayabilir, bu da süreci daha kullanıcı dostu hale getirir.

-Uyarlanabilir Blok Boyutu Sınırı

Bitcoin ağı meşgul olabilir ve bitcoin maksimum blok boyutuna haizdir, bu da yoğun zamanlarda işlemleri yavaşlatabilir. Daha yüksek işlem ücretleri ödemek hızı artırabilir, sadece bu pahalı olabilir.

Monero’nun uyarlanabilir blok boyutu sınırı vardır, bundan dolayı işlem hacimleri yükselirse blokların boyutu otomatikman genişleyebilir. Bu, kripto para birimi kullanıcıları için eleştiri bir avantajdır, bundan dolayı çift alıcı doğrulaması ihtiyaç duyulan bazı alıcılarda işlem süreleri mühim seviyede gecikebilir.

-Gelecekteki Gelişmeler: Eylemsiz Ağ İzleme

Monero madenciliğine neden olan en büyük avantajlardan biri, öteki madeni paralardan daha çok güvenlik ve gizlilik sağlamasıdır. Eylemsiz ağ izlemenin geliştirilmesi ile bu yarar gelecekte daha da güçlenebilir. Geliştiriciler şu anda “görünmez bir web projesi” üstünde çalışıyor.

Proje, kullanıcıları eylemsiz ağ izlemesinden koruyacaktır. Mesela, insanoğlu sistemde göz ardı edemezler ve işlemler ve bireylerin kimlikleri hakkında daha çok informasyon edinemezler. Mevcut sistem oldukca özeldir, sadece bu ek koruma elde edecektir.

-Netice:

Bitcoin piyasaya ilk giren ve bir çok insanoğlunun dijital para birimini denemeye karar verirken ilk düşündüğü kripto para birimiydi. Sadece mevcut tek seçenek yalnızca Bitcoin değil. Monero benzer biçimde kripto para birimleri, kullanıcılara gizlilik benzer biçimde belirli gereksinimleri olan dijital para birimi alanına katılım için ek seçenekler sunuyor.

Monero, Bitcoin hakkında gizlilik endişelerini gideren ve kullananların ASIC ekipmanı pahasına daha çok güvenlik ve mayınla işlem yapmalarına müsaade eden gizlilik merkezli bir altcoindir.

Monero’nun Başarıları

Monero İşlemleri yüzde 97 oranında indirimli – Kısa sürede yaşanmış olan sert çatal yükseltmesi ile işlemlerin boyutunu ve maliyetini azaltan bir şifreleme şeması olan “bulletproofs” uygulaması yapılmış oldu. Netice olarak, Monero’nun işlem ücretleri yüzde 97 oranında azaldı ve 0,60 dolardan yalnız 0,02 dolara düştü.
Görünmez İnternet Projesi olarak malum C ++ – I2P’de I2P katmanıyla daha güvenli işlemler yaratan Kovri fork, ağa aktarılan tüm işlemler için güvenli bir katman ekleyecek bir TOR alternatifidir.
Monero Donanım cüzdanı piyasaya sürüldü – Bu proje Monero Forum Funding System (FFS) topluluğunda bir finansman mekanizması olarak organize edildi ve oluşturuldu. Kovri’nin baş geliştiricisi olan yazılım ve yapımcı kıdemli Michael Schloh von Bennewitz projeye öncülük etti. Ledger ve Trezor da XMR desteği ekledi.
Overstock’u Monero ile ödeyebilirsiniz – Shapeshift ve API’leri yardımıyla Overstock artık Monero’nun yanı sıra öteki bazı altcoinleri de kabul ediyor. Bu, daha yaygın bir halde benimsenmesi için daha çok güvenilirlik göstermektedir.

Monero (XMR) Iyi mi Satın Alınır?

Binance’de XMR’yi BTC yada ETH ile satın alabilirsiniz. XMR’yi direkt fiat ile satın almak istiyorsanız, Bitfinex ve Kraken iki ek seçeneğiniz olabilir.

Monero (XMR) Iyi mi Saklanır?

Linux, Mac ve Windows destekli Monero için çeşitli masaüstü cüzdanları vardır. Mobil ve hafifçe cüzdanlar içinde Pake Cüzdanı, Monerujo ve My Monero bulunur.

Donanım cüzdanının fazladan güvenliği daha sıkıysa, Ledger ve Trezor XMR’yi destek sunar. Monero ek olarak topluluk tarafınca finanse edilen ve şu anda geliştirilmekte olan dahili bir cüzdan planına haizdir.

Monero’ya Yönelik Eleştiriler, Zayıf Yönler ve Endişeler

Monero’nun birçok pozitif yanı var benzer biçimde görünse de, bazı zayıf yönleri de vardır. Bu gizlilik avantajları Monero’nun süratli bir halde benimsenmesini hızlandırırken, bununla beraber zorlukları da bununla beraber getirdi. Bunlara aşağıda bir göz atalım:

Gizlilik – Bir işlemin deposu olan düğümün IP adresini seyretme kabiliyeti vardır. IP adreslerinin bu şekilde kaydedilmesi, kullananların anonimleştirilmesine niçin olabilir. Bununla beraber, Monero gelişimi gizlilik işlevselliğini devamlı olarak geliştiriyor ve bu riski azaltmak için belirli Tor kabiliyetlerini ekledi.

Madencilik Merkezileşmesi – Monero madenciliğinin çoğuna, her biri %20’den fazla olmayan dört havuz hakimdir. Bu merkezileşme artık bu durumda değil, fakat gene de potansiyel bir tehdit.

Darkweb PR – Bu Monero ekibinin direkt bir sebebi olmasa da, markalaşma ve kamuoyu algısının devamlı akılda tutulması ihtiyaç duyulan bir şey olduğu ve insanların yasadışı amaçlarla kullanımından korkmuş olduğu için benimsenmeyi yavaşlatabileceği için belirtmek gerekir. Monero’nun izlenebilirlik ve gizlilik özellikleri, bunların itibarsız amaçlarla ve uyuşturucu ve kumar benzer biçimde şüpheli pazar yerlerinde kullanılmasına izin verir. AlphaBay ve Oasis benzer biçimde karanlık ağdaki pazarlar, monero kullanımının arttığını görmüş oldu.

İşlem Boyutu – Monero işlemleri Bitcoin’lerden oldukca daha büyüktür, daha çok veri gerektirir ve günlük olarak büyüyen daha büyük bir blok zincirine niçin olur.

Geliştirme Zorluğu – Çoklu sanal para cüzdanları ve daha yaygın kullanılmasını sağlayacak öteki entegrasyonlarla birleşme kabiliyeti yavaş olmuştur.

Sınırı olan Satıcı Araçları – Satıcıların ödemeleri entegre etmelerine yönelik araçlar şu anda entegre edilmesi zor ve zor olsa gerek. Sadece, bunu düzeltmek için giderek daha çok üçüncü taraf hizmeti ortaya çıkıyor.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir