Kripto Para Birimi Tezos (XTZ) Nedir?

Bu rehberimizde Kripto Para Birimi Tezos (XTZ) Nedir? Iyi mi Satın Alınır? Tezos Iyi mi Çalışır? Tezos Para Birimine Yönelik Eleştiriler Nedir? benzer biçimde birçok probleminin ve kripto para birimiyle ilgili merak edilenlerin cevaplarını vermeye çalıştık.

Tezos, Ethereum ve Bitcoin’den değişik olarak karşımıza çıkması sebebiyle büyük ses getirmiş bir dijital para birimidir. Ek olarak Tezos’un ICO’su gelmiş geçmiş en başarıya ulaşmış şirketlerden bir tanesi olmayı da başarmıştır.

Dünyanın ilk kendi kendini geliştiren blok zincirini tanıtan Tezos, Ethereum’a benzer akıllı bir sözleşme platformudur. Bu yüzden projede sözleşmeden değişik olarak değişikliklerin yapılabilmesi de mümkün olabilmektedir. Sadece Tezos, önceki tekliflerin ötesine geçer. Akıllı sözleşme terimini “iştirakçilerin ağın kurallarını direkt denetim etmesine izin vererek bir adım öteye götürür.”  Tezos yaratıcıları, Bitcoin benzer biçimde yerleşik sanal paraların aksine, Tezos kripto para biriminin geleceğini başarıya yükseltilebilir bir yol olarak görüyor. Bitcoin’de esneklik ve ölçeklenebilirlik eksikliği fazlaca sayıda güçlük ve büyüyen ağrılara niçin oldu. Ethereum esnekliği sebebiyle büyük seviyede büyüdü ve Tezos bu yönde devam ediyor. Bununla beraber Tezos yaratıcılarının birçok vaadi bulunuyor:

“Kripto teknolojisi, son gelişmelere ayak uydurmanın oldukça zor olduğu bir hızda aşama kaydediyor. Blockchain’inizi kullanılabilir hale ulaştığında niçin son olarak teknoloji ile yükseltmiyorsunuz? Yeni yenilikler ortaya çıktıkça Tezos, blok zincirlerinin en ileri seviyede kalacağını öngörüyoruz.”

Tezos İle İlgili Kilit Bilgiler

  • Tezos (XTZ), bir ‘sav’ yada ‘tezzie’ olarak adlandırılan dijital bir tokenla bağlantılı bir blockchain ağıdır.
  • Tezos madencilik temelli değildir ve bir proof-of-stake mekanizmasına güvenmektedir.
  • Tezos’un oldukça başarıya ulaşmış bir ICO’su vardı, sadece bunu davalar ve fiyat düşüşleri izledi. Pozitif izlenim devamında negatif gelişmeler de yaşandı.
  • Sav’in fiyatı, 2020’nin başlarında üstün dereceli seviyelere ulaştı ve bu durum gelecekteki yatırım potansiyeli hakkında yenilenen spekülasyonlara yol açtı.

Kripto Para Birimi Tezos Iyi mi Çalışır?

Öteki köklü kripto paralar üstünde dikkate kıymet birkaç iyileştirme yapmayı amaçlayan eşler arası, dağıtılmış ve izinsiz bir ağdır. Bilhassa, ekip kendi kendini değişiklik yapma ve zincirleme yönetişim hakkında ana fikirleri satıyor. Tezos’un çalışmasına yönelik birkaç mühim özelliğe bir göz atalım:

Zincir İçi Yönetişim

Tezos’un en kilit özelliği zincir içi yönetişimdir. Peki bu özellik neyi ifade ediyor? Tüm paydaşların platformun yönetimine ve yönetişimine dahil edilmesidir. Paydaşlar Tezos protokolündeki değişikliklere ve hatta oylama prosedürünün kendisinde değişikliklere oy verebilir. En rahat durumda, paydaşlar kod yada protokoldeki değişimleri onaylayabilecek yada veto edebilecekler hakka sahiptirler.

Kod Gelişimi

Tipik bir blockchain işlevini yerine getirmek için aşağıdaki 3 protokolü kullanır:

Ağ protokolü: blokları ve gösterim işlemlerini keşfeder.
İşlem protokolü: bir işlemi nelerin geçerli kıldığına karar verir.
Konsensüs protokolü: benzersiz bir zincirde konsensüsün iyi mi elde edileceğini belirler
Bununla beraber, Tezos’un durumunda, bir blockchain’in gereksinim duyduğu değişik işlem ve konsensüs protokolleriyle uyumlu genel bir ağ kabuğu kullanırlar. Başka bir deyişle, modüler bir biçim düşünülerek inşa edilmiştir. Blockchain, hemen sonra proje olgunlaştıkça demokratik olarak yönlendirilecek bir çekirdek protokolü ile başlatılır.

Kaynak kodu, bu kadar iddialı bir projeye ve teknik gereksinimlerine uygun süratli, esnek ve bununla birlikte işlevsel bir programlama dili olan OCaml’de uygulanmaktadır.

Liquid Proof-of-Stake

Tezos, token sahiplerinin doğrulama haklarını sahipliğini aktarmadan öteki token sahiplerine devretmesine (“delege”) izin verir. Bu, birçok gözlemcinin Tezos’un konsensüs mekanizmasını, EOS yada Lisk’e özgü delegated proof-of-stake (“dPOS”) modeliyle karıştırmasına niçin oldu. DPOS’ta, ağ konsensüsü için durağan(durgun) bir Blok Üreticisi grubunun (doğrusu delegeler) seçilmesi gerekir. Tezos’ta ise bundan değişik olarak temsilci seçme isteğe bağlı olmaktadır. Bunun yerine Tezos’un konsensüs mekanizmasına Liquid Proof-of-Stake “LPOS” demek daha doğru olacaktır. LPOS, token sahibi koordinasyonunu ve hesap verebilir yönetişimi kolaylaştıran dinamik bir doğrulayıcı seti tutmayı amaç edinmiştir. EOS benzer biçimde tipik bir dPOS kripto para birimi, kullanıcıları güvenlik ve merkeziyetsizlik pahasına büyütmeye odaklanır. Bununla beraber, Tezos, dPOS’un masaya getirebileceği pozitif taraflarından yararlanarak hem güvenlik hem de merkeziyetsizlik arasındaki boşluğu doldurmak istiyor benzer biçimde görünüyor.

Tezos İstifleme Süreci: Baking

Oldukça keyifli olan Tezos, istifleme sürecini “Baking (pişirme)” olarak adlandırıyor. Bu blockchain modelinde “fırıncılar” para yatırır ve blok imzalamak ve yayınlamak için ödüllendirilir. Fırıncılar tarafınca meydana getirilen herhangi bir fena davranış, yitik depozito ile sona erecektir. Son olarak verilere bakılırsa, ağın güvenliği ve güvenliğine katkıda bulunan 450’den fazla ekmek imalatçısı raporlanmıştır.

Temel felsefelerden biri sanal bir demokrasi çevresinde döndüğünden, herhangi bir token sahibi pişirme ve oylama haklarını ağdaki öteki kişilere devredebilir.

Tezos Kurucu Ekibi Kimlerden Oluşuyor?

Proje Arthur Breitman’ın vizyonudur. Fransız doğumlu Breitman, Morgan Stanly ve Goldman Sachs benzer biçimde büyük firmalar için mühim bir deneyime haizdir. Eşi Kathleen ile beraber, şimdi San Francisco’da bir ofisten kripto para birimi projesini yönetiyorlar. Şimdi onları daha yakından tanıyalım.

Arthur Breitman, finans sektöründe emek harcama deneyimi olan bir bilgisayar bilimcisi ve bununla birlikte matematikçidir. Bitcoin’in tarihsel yükselişini ve benimsenmesini en başından beri yakından takip etti ve bunun “gelişemediğini” açıkladı. Bu durumun ise sonunda sert çatallara yol açtığını belirtti. Arthur Breitman’ın önerilmiş olduğu çözümü ise bugün mevcud Tezos projesidir.

Kathleen Breitman, daha ilkin Bridgewater Associates ve R3 benzer biçimde meşhur firmalar için çalışan finans sektöründe de deneyime haizdir. Ek olarak, dağıtık veritabanı teknolojisi hakkında da düşünce vermiştir.

2014 senesinde Arthur Breitman kendi kendini değiştiren kripto para birimi vizyonu hakkında iki yazı yayınladı. O belgeler yayınlandığı zamandan beri mevcut Tezos teknik raporlarına dönüştü. Ertesi yıl ABD’de Dynamic Ledger Solutions (DLS) adlı bir şirket kurdu.

Öteki Çalışanlar

Projenin yaygın bir halde meydana getirilen tanıtımına karşın, ekibin geri kalanı hakkında fazlaca azca bilgiye sahibiz. Internet sayfası üstünden çalışan bilgisi paylaşılmıyor ve yalnızca LinkedIn üstünden minik ipuçları verilmiştir. Sadece son zamanlarda meydana getirilen bir twitter paylaşımı, Eyfel Kulesi’nin önünde bir Paris ofisinde Tezos ekibi benzer biçimde görünen şeyleri gösteriyor.

Tezos’a Yatırım Meydana getiren Mühim Yatırımcılar

Mühim girişimcilerden Tim Draper, DLS’nin %10 hissesi karşılığında işletme ücretleri için 1,5 milyon dolar katkıda bulunmuş oldu. Buna ek olarak, Polychain Capital projeye 10 milyon dolarlık dijital para fonunu tahsis etti. Andreessen Horowitz ve Union Square Ventures benzer biçimde ortakları içeren fon 2016’nın sonlarında açıklandı. Polychain, bir sonraki kripto para birimi boğa piyasasını sürmek umuduyla Golem ve MakerDAO benzer biçimde öteki projelere yatırım yapmış oldu.

ICO ve Tecim Geçmişi

ICO’nun tamamlanmasının arkasından Tezos Vakfı 66.000 Bitcoin ve 361.000 Ether topladı. ICO kayıtlarına bakılırsa, yalnız 13 gün içinde yatırımcılar vesilesiyle projeye 232 milyon dolarlık fon sağlandı. Bu durum grçektene fazlaca büyük bir başarı göstergesi olarak göründü. Sadece Bay Breitman, birkaç büyük bankayı projesine ortalama 5 ila 10 milyon dolar yatırım halletmeye ikna edemedi.
XTZ 24 Haziran 2017’de token başına ortalama 3 dolar fiyatla piyasaya sürüldü. Aralık 2017 ortalarında kripto para piyasasında alım çılgınlığının zirvesinde 10.50 dolarlık zirveye ulaştı. Bununla beraber, XTZ yazım anı itibariyle 2.86 dolar civarında işlem görüyor. Günlük hacimler oldukça sağlam ve Bitcoin (BTC), Eter (ETH) ve Tether (USDT) ile eşleştirilmiş 2 milyon dolarlık markanın üstünde işlem görüyor.

Madeni Para Arzı ve Sürdürülebilirlik

Para havuzunda toplam 763 milyon “Tezzies” arzı bulunmuş olduğu bilinmektedir. Canlı blockchain (mainnet) hemen hemen başlatılmadı. Bununla beraber, Tezos topluluğu şu anda ana ağ olacak bir ağ emek harcaması yürütüyor. Sadece bu geçişin tam olarak zamanı bilinmiyor.

XTZ’yi Nereden Satın Alabilir ve Saklayabilirsiniz?

Tezzies hemen hemen hiçbir büyük borsaya haiz değil. Bu durum, büyük olasılıkla, bazı ek seçenekler eklenene kadar projenin daha geniş bir halde benimsenmesini önleyecektir. Ayrıca, ICO ‘da yatırımcı değilseniz, XTZ ‘yi

Gate.io
HitBTC
ve bazı minik borsalar vesilesiyle satın alabilir ve pazarlayabilirsiniz.

TezBox, tarayıcınızdan erişilebilen kullanıcı dostu bir web cüzdanı sağlar. Bu topluluk odaklı bir cüzdan sadece web cüzdanlarının ciddi bir güvenlik tehdidi bulunduğunu vurgulamak zorundayız ve dijital paralarınızı bu şekilde depolamak ve almak tamamen kullanıcı için riskli bir durumdur.

Obsidian sistemleri kısa süre ilkin Ledger Nano S için ileriye doğru güvenli depolama için hoş bir gelişme olarak sunulan bir cüzdan uygulamasını duyurdu.

Tezos Hakkında Endişeler

Özünde kuvvetli ve esnek bir ağa haiz olan Tezos, ilk madeni para teklifinde büyük ilgi görmüş oldu. ICO 1 Temmuz 2017’de başladı. 232 milyon dolar kazanarak tüm zamanların en büyük ICO’larından biri haline geldi.

Sadece ICO’nun başarısının arkasından Tezos Başkanı Johann Gevers ile Tezos’un fikri iyelik haklarının sahibi Arthur ve Kathleen Breitman içinde mühim bir ihtilaf yaşandı.

Anlaşmazlığın bir sonucu olarak, Tezos platformunun lansmanı sınırsız olarak ertelendi. Mart 2018 başı itibariyle,
Tezos ağı hemen hemen başlatılmamıştı, sadece Kathleen Breitman daha ilkin lansmanın Şubat ayında UCLA’daki bir konferanstan birkaç hafta içinde geleceğini ifade etmişti.

Lansmanın gecikmesi Tezos’un hukuki sıkıntıya girmesinin sebeplerinden biriydi. Yatırımcılar, sav’in kayıtlı olmayan menkul kıymetler bulunduğunu savunarak bir takım dava başlattı. Davalar, yatırımcıların ICO’da yaptıkları satın alımlar için geri ödeme almalarına izin vermeye çalıştı. Sadece, Tezos sonunda 2018’de piyasaya sürüldü.

Tezos’un görünümü 2020’nin başlarında iyileşti, sadece kripto paraların tutarları son aşama değişken ve oldukça spekülatif seyrediyor. Potansiyel yatırımcılar ihtiyaç duyulan özeni göstermeli ve kaybetmeyi göze alabileceklerinden daha çok risk almaktan kaçınmalıdır.

Tezos’un Geleceği

Tezos’un geleceği daha ilkin ifade ettiğimiz benzer biçimde Şubat 2020’de bir kez daha parlak görünüyordu. Sav’in fiyatındaki süratli yükseliş kısa vadede dikkat çekerken, üstün dereceli seviyeler bazı sorunları çözüyor. Bilhassa, paralarını geri almak isteyenler Tezlerini piyasada kâr için satabilirler.

Daha da önemlisi, Tezos ayı piyasasında hayatta kalmış olarak ve yeni zirvelere ulaşarak enerjisini korudu. Kripto para analisti Warren Buffett bir keresinde şu şekilde bir ifade kullandı: “Bir tek gelgit çıktığında kimin çıplak yüzdüğünü görebiliriz.” Görünüşe bakılırsa Tezos, ayı piyasasından sağlam çıkarak enerjisini gösterdi. Bununla beraber, Tezos’un nihai kaderi, teknolojik yeniliklerinin değerine ve destek alma kabiliyetine bağlı olacaktır.

Tezos: Netice

Tezos dünyasında gri alanlar ve belirsiz durumlar yok benzer biçimde görünüyor. Tezos’u destekleyin yada desteklemeyin sadece kesinlikle fazlaca dikkat çekiyorlar. Kendilerini geliştiren blockchain ve topluluk önderliğindeki yönetişim iddialarının arkasında tutkuları yüksek bir ekip bulunuyor. Bugün piyasaya sürülen birçok kripto para birimi projesinde olduğu benzer biçimde, büyük bir cenk gücüne haiz olmak kesinlikle bir başarı işareti değildir. Sadece bu, projenin de başarısızlığa mahkum olduğu anlamına gelmez.

ICO sonlanmış oldu ve şimdiye kadarki tecrübesi ile Tezos ekibinin artık bu iddialı vaatleri yerine getirmesi gerekiyor. Tüm tartışmalar, eğer bu söylemleri yararlı bir şeye dönüştürebilirlerse, bir yarar olabilir. Bunu bekleyip göreceğiz.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir