Kripto Para Helal Mi? Kripto Para Caiz Mi?

Bitcoin ve kripto para birimleri uzun bir süredir varlığını hissettiriyor. Kripto Para piyasası her geçen gün adını daha çok duyuruyor ve büyümesini hızla sürdürüyor. Birçok alanda karşımıza çıkan Bitcoin ve öteki kripto paralar kullanıcılarına fazlaca fazla avantaj vaadediyor  Kripto paraların bilhassa Türkiye’de son 4 senedir ciddi bir gelişme kaydettiğini söyleyebiliriz. Bitcoin artık Türkiye’de de fazlaca fazla insana tarafınca tanınıyor ve kullanımı giderek yaygınlaşıyor. Hâl bu şekilde olunca insanların kafasında kripto paralarla ilgili birçok sual oluşuyor. Bunlardan biri de Bitcoin’in ve kripto paraların caiz olup olmadığına dair oluşan sual işaretleri. Peki Bitcoin ve kripto paralar hakkaten caiz midir, yoksa haram mıdır? İşte bu rehber yazımızda sorunuzun yanıtını vermeye çalışacağız.

Bitcoin Helal Mi? Dinen Kullanımı Uygun Mu?

Meşhur ilahiyatçı ve yazar Hayrettin Karaman, yayınladığı bir köşe yazısında Bitcoin’in ve kripto paraların caiz olup olmadığı mevzusu ile ilgili merak edilenlere yer verdi. Kripto paraların aracıları aradan çıkartan fazlaca değişik bir sistem olduğuna değinen meşhur yazar, bankaların aradan çıkmasının pozitif bir yanı bulunduğunu düşünüyor. Sadece tüm bu düşüncesine karşın Bitcoin ve kripto paraların şifreli yapısının kara para aklamayı mümkün kıldığını açıkça söylemese de imâ eden Hayrettin Karaman, bunun birçok açıdan büyük bir olumsuzluğu bununla beraber getirdiğini düşünüyor

Deneyimli yazar Karaman yazısında, Kripto paraların ve Bitcoin’in bilhassa madencilik altyapısı sebebiyle büyük israfa yol açtığını ifade ediyor. Ek olarak mevzu hakkında aşağıdaki ifadelere değiniyor:

“Madencilik ile sistemdeki bazı şifreler çözülerek yazılımdaki paralar bulunmakta, bulanın malı olmaktadır. Sistemde 23 milyon bitcoin vardır. Bunlardan her biri bulundukça, yeni bitcoin bulma ve şifreleri çözme ihtimali daha da zorlaşmaktadır. Bunun için fazlaca sayıda şahıs birleşmekte, yüksek sistemli büyük bilgisayarla çalışılmaktadırlar. (İfade edildiğine gore, 0.01 btc kazanmak için 320 gb lık bir işlemciyle 12 ay çalışmanız gerekir.) Bu işlemcinin kurulma ve emek verme maliyeti devasa yükseklikte.

Ek olarak fazlaca elektrik tüketmesi söz mevzusu. Bu sistem fazlaca gürültülü çalışmakta ve aşırı elektrik tüketimi sebebiyle, o ortamda aşırı bir ısı meydana gelmektedir. Bundan dolayı, bu sistemin evde yada ev ortamında kurulması tavsiye edilmemektedir. Sistemin madencilik yönü, büyük İSRAF yönüdür”

Peki Kripto Paralar Varislere Aktarılabiliyor Mu?

Yazısında, Kripto paraların hukuksal boşluk sebebiyle miras bırakılamadığına da değinen Hayrettin Karaman, bunun insanların paralarını kaybetmesi anlamına geldiğini söyledi. Sadece gene de birçok kripto para borsası varislerin BTC yada öteki kripto paralarla ilgili miraslarını alabilmeleri için çeşitli girişimlerde bulunuyor.

Bitcoin’in ve kripto paraların dünyadaki fetva kurumları ve bilhassa Diyanet tarafınca uygun görülmediğinin altını çizen meşhur yazar, aşağıdaki 5 sebep ile kripto paraların caiz olmadığını beyan etti. Karaman’ın bahsetmiş olduğu sebepler şu şekilde sıralanabilir:

  1. Kripto paralar yüksek risk unsuru taşımaktadırlar ek olarak fiyatlarında ciddi değişimler görülebilir.
  2. Aşırı elektrik tüketimi mal israfına ve ayrılan vakit da vakit ve enerji israfına yol açmaktadır.
  3. Sistemin gizliliği kara para aklama ve buna benzer suçlara müsade edebilecek türdedir.
  4. Hukuki düzenleme boşluğu, paraların kaybolmasına yol açabilir ve para miras ya da varislere kalmayabilir.
  5. Dijital kripto paraların şifreli olması, şifrenin kaybolması durumunda kripto paraların da kaybolması anlamına geliyor ve bu da uygun bir durum oluşturmuyor.

Karaman yazısını Bitcoin ve kripto paraların caiz olmadığını belirterek şu şekilde noktalamakta:

“Netice olarak, bu sisteme girmek ve kullanmak; yüksek risk taşımış olduğu, fazlaca oynak ve ıslak sisteme haiz olduğu, aşırı elektrik israfına sebep olduğu ve hukuki boşluklar sebebiyle hırsızlık benzer biçimde suçlara ceza verilememesi, kara para aklamaya açık olması ve dijital para hesap sahibi öldüğünde varislere intikal etmemesi benzer biçimde sebeplerden dolayı caiz değildir.”

Bununla birlikte Din İşleri Yüksek Kurulu 2017 senesinde yapmış olduğu açıklamada belirli kesimlerin haksız ve sebepsiz zenginleşmesine neden olan dijital kripto paraların kullanımının caiz olmadığını da belirtmişti.

Tüm Bu Açıklamalar Hakkaten Haklılık Payına Haiz Mi?

Peki Karaman’ın yazısında üstünde durduğu ve kripto paraların caiz olmadığına kanıt durumunda sunmuş olduğu 5 maddenin kaçı hakkaten de doğru kabul edilebilir? Birinci maddeye bakıldığında evet. Kripto paraların volatilitesini hakkaten de yüksek. Sadece gene de son yıllarda Türk Lirası da dahil olmak suretiyle birçok fiat paranın volatilitesinin de benzer noktalara çıktığını söylememiz mümkün.

İkinci maddeye bakıldığında ise buna da kısmen evet diyebiliriz. Hakkaten de aşırı elektrik tüketiminin en azından Bitcoin ve Proof-of-Work algoritması kullanan kripto paralar için doğru olduğu görülüyor. Buna karşın PoS benzer biçimde değişik protokollerden faydalanan kripto paralar için bu sebep da geçerli değil.

Üçüncü maddeyi ele alacak olursak; nakit ve fiat paranın, kara para aklama mevzusunda kripto paralardan daha çok kullanıldığını kanıtlayan çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Sadece buna karşın nakit paraların kullanımı caiz olarak kabul ediliyor. Öyleyse benzer durumun kripto paralar de ilgilendiriyor olması mümkün olabilir.

Dördüncü maddeye bakıldığında, şu an için Türkiye’de kripto paralar hakkında yasal boşluk olduğu biliyoruz. Buna karşın dünyanın değişik vatanlarında bu boşluk her geçen gün kapatılmakta ve yakında vatanımızda de benzer bir durum görebiliriz.

Son maddedeki sebep ise birçok yönden çürütülebilir. Kripto para borsalarının kullanımı ile beraber insanoğlu artık şifrelerini kaybetseler bile güvende olabiliyorlar. Bunun yanı sıra kağıt cüzdan, donanım cüzdanı ve buna benzer birçok değişik çözüm de ilgili duruma deva olabilir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir