Kripto Paraların Geleceği Nasıl?

Kripto para birimi, kriptografi olarak malum gelişmiş şifreleme teknikleri kullanılarak oluşturulan ve yönetilen dijital bir para birimidir. Kripto para, 2009’da Bitcoin’in yaratılmasıyla kağıt üstü bir kavram olmaktan çıkıp (sanal) gerçekliğe sıçradı. Bitcoin, sonraki yıllarda bir gelişme çekerken, Nisan 2013’te 266$ üstün dereceli seviyeye ulaştığında mühim yatırımcı ve medyanın ilgisini çekti. Bitcoin zirvede 2 milyar doların üstünde bir piyasa değerine sahipti. Sadece kısa bir süre sonrasında %50’lik bir düşüş, genel olarak kripto para birimlerinin ve bilhassa de Bitcoin’in geleceği hakkında şiddetli bir münakaşaya yol açtı. Öyleyse, bu alternatif para birimleri sonucunda geleneksel para birimlerinin yerini alacak ve bigün dolar ve euro kadar yaygın hale gelecek mi? Yoksa kripto para birimleri, fazlaca geçmeden alevi sönecek geçici bir moda mı? Yanıt gene Bitcoin’de yatıyor.

Kripto Paranın Geleceği

Bazı iktisat analistleri, kurumsal para piyasaya girdikçe kriptoda büyük bir değişiklik olacağını tahmin ediyor. Dahası, kripto paranın Nasdaq üstünde dalgalanma olasılığı var, bu da blok zincirine ve geleneksel para birimlerine alternatif olarak kullanımlarına daha çok güvenilirlik katacak. Bazıları kripto paranın gereksinim duyduğu her şeyin doğrulanmış bir borsa yatırım fonu (ETF) bulunduğunu tahmin ediyor. Bir ETF, insanların Bitcoin’e yatırım yapmasını kesinlikle kolaylaştıracaktır. Sadece gene de bir fonla otomatikman oluşturulamayabilecek kriptoya yatırım yapma talebinin olması gerekir.

Kripto para birimlerinin şu anda karşı karşıya olduğu sınırlamaların bazıları – mesela bir kişinin dijital servetinin bir bilgisayar çökmesi ile silinebilmesi yada sanal bir kasanın bir bilgisayar korsanı tarafınca yağmalanması şeklinde – teknolojik gelişmelerle zaman içinde aşılabilir. Üstesinden gelinmesi daha zor olacak olan şey, kripto para birimlerini alt üst eden temel paradokstur – ne kadar popüler olurlarsa, o denli fazla düzenleme ve hükümet incelemesi çekecekler, bu da varoluşlarının temel öncülünü zedeliyor.

Kripto para birimlerini kabul eden traderların sayısı giderek artarken gene de hâlâ azınlıkta bulunuyorlar. Kripto para birimlerinin daha yaygın bir halde kullanılabilmesi için ilk olarak tüketiciler içinde yaygın bir kabul görmeleri gerekir. Bununla beraber, geleneksel para birimlerine kıyasla göreceli karmaşıklıkları, teknolojik olarak uzman olanlar haricinde bir çok insanı caydıracaktır.

Bitcoin’i Idrak etmek

Bitcoin, para basma, işlem işleme ve doğrulama şeklinde tüm işlevlerin ağ tarafınca toplu olarak yürütülmesini elde eden eşler arası teknolojiyi kullanan merkezi olmayan bir para birimidir.Bu merkeziyetsizlik, Bitcoin’i hükümet manipülasyonu yada müdahalelerinden arınmış kılarken, öteki taraftan, işlerin sorunsuz bir halde yürümesini elde edecektir. Buna ek olarak bir Bitcoin’in kıymetini destekleyecek merkezi bir otorite olmaması merkeziyetsizlik teriminin apaçık tanımıdır. Bitcoinler, karmaşık algoritmaları çözmek ve sayıları sıkıştırmak için kuvvetli bilgisayarlar gerektiren bir “madencilik” süreciyle dijital olarak oluşturulur. Şu anda her 10 dakikada 25 Bitcoin oranında oluşturuluyorlar ve 2140’ta ulaşılması beklenen bir düzey olan 21 milyon ile sınırlandırılacaklar.

Bu özellikler, Bitcoin’i hükümetinin tam inancı ve kredisiyle desteklenen itibari para biriminden temelde değişik kılar. Fiat para birimi ihracı, bir ülkenin merkez bankası tarafınca denetlenen oldukça merkezi bir faaliyettir. Banka, para politikası hedeflerine uygun olarak ihraç edilen para birimini düzenlerken, kuramsal olarak bu tür para ihracı tutarına yönelik bir üst sınır bulunmamaktadır. Ek olarak, mahalli para birimi mevduatları çoğu zaman banka iflaslarına karşı bir devlet kurumu tarafınca sigortalanmaktadır. Bitcoin ise bu şekilde bir destek mekanizmasına haiz değildir. Bir Bitcoin’in kıymeti, tamamen yatırımcıların bir noktada ne ödemeye istekli olduklarına bağlıdır. Ek olarak, bir Bitcoin borsası kapanırsa, Bitcoin bakiyesi olan müşterilerin onları geri almak için hiçbir hakları yoktur.

Artan İncelemeler ve Önlemler

Bitcoin’in merkeziyetsizlik ve işlem anonimliğinin temel yararları, onu kara para aklama, uyuşturucu ticareti, kaçakçılık ve tabanca tedariki dahil olmak suretiyle bir takım yasa dışı etkinlik için tercih edilen bir para birimi haline getirmiştir. Bu, kuvvetli düzenleyici kurumların ve Mali Suçları Uygulama Ağı (FinCEN), SEC ve hatta FBI ve İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) şeklinde öteki devlet kurumlarının dikkatini çekti. Mart 2013’te FinCEN, sanal para borsalarını ve yöneticileri para hizmeti işletmeleri olarak tanımlayan kurallar yayınladı. Ek olarak bu tarz şeyleri hükümet düzenlemesi kapsamına getirdi. O senenin Mayıs ayında DHS, Mt. Gox (en büyük Bitcoin borsalarından ) Wells Fargo’da kara para aklama karşıtı yasaları çiğnediğini iddia etti.
Ve 2018 Ağustos ayında, New York Finansal Hizmetler Departmanı, bir çok Bitcoin ile ilgilenen, kara para aklamayı önlemek ve tüketicinin korunmasını sağlamak için önlemlerini soran 22 gelişmekte olan ödeme şirketine mahkeme celpi yayınladı.

Bitcoin’e Alternatifler

Yakın zamandaki problemlerine karşın, Bitcoin’in lansmanından bu yana başarısı ve artan görünürlüğü, birkaç firmanın alternatif kripto para birimlerini ortaya çıkarmasıyla sonuçlandı. Mesela:

Litecoin – Litecoin şu anda Bitcoin’in önde gelen rakibi olarak kabul ediliyor ve daha minik işlemleri daha süratli işlemek için tasarlandı. Kurucu Charles Lee’ye gore Ekim 2011’de “Bitcoin’in altınına gümüş olan bir dijital para” olarak kuruldu. Bitcoin madenciliği için lüzumlu olan ağır bilgisayar beygir gücünün aksine, Litecoin düzgüsel bir masaüstü bilgisayarla çıkarılabilir. Litecoin’in maksimum limiti 84 milyon (Bitcoin’in 21 milyon limitinin dört katı) ve ortalama 2,5 dakikalık işlem süresine haiz, bu da Bitcoin’in ortalama dörtte biri.

Ripple – Ripple, 2012 senesinde teknoloji girişimcisi Chris Larsen tarafınca kurulan OpenCoin şirketi tarafınca başlatıldı. Bitcoin şeklinde Ripple de hem bir para birimi hem de bir ödeme sistemidir. Para birimi bileşeni, Bitcoin şeklinde matematiksel bir temele haiz olan XRP’dir. Ödeme mekanizması, onaylanması 10 dakika kadar sürebilen Bitcoin işlemlerinin aksine, herhangi bir para birimindeki fonların Ripple ağındaki başka bir kullanıcıya saniyeler içinde transferini sağlar.

MintChip – Bir çok kripto para biriminin aksine, MintChip aslına bakarsak bir devlet kurumunun, bilhassa de Royal Canadian Mint’in yaratılmasıdır. MintChip, elektronik kıymeti tutan ve bir çipten diğerine güvenli bir halde aktarabilen bir akıllı karttır. Bitcoin şeklinde, MintChip’in de kişisel kimliğe ihtiyacı yoktur; Bitcoin’in aksine, fizyolojik bir para birimi olan Kanada doları ile desteklenir.

Kripto Geleceğinde Neler Olacak?

Bitcoin’in ortaya çıkışı, geleceği ve öteki kripto para birimlerinin geleceği hakkında bir münakaşa başlattı. Bitcoin’in yakın zamandaki problemlerine karşın, 2009 lansmanından bu yana elde etmiş olduğu başarı Etherium, Litecoin ve Ripple şeklinde alternatif kripto para birimlerinin oluşturulmasına esin verdi.

Ana akım finansal sistemin bir parçası olmayı hedefleyen bir kripto para biriminin, birbirinden fazlaca değişik kriterleri karşılaması gerekebilir. Matematiksel olarak karmaşık olması gerekir ki bunun sebebi dolandırıcılık ve bilgisayar korsanı saldırılarından kaçınmak içindir. Sadece kripto paranın bununla birlikte tüketicilerin anlaması için de kolay olması gerekir. Merkezi olmayan sadece kafi tüketici korumaları ve korumasıyla vergi kaçırma, kara para aklama ve öteki alçakça faaliyetler için bir kanal oluşturmadan kullanıcının anonimliğini koruması önemlidir. Bunlar karşılanması zor kriterler olduğundan, birkaç yıl içinde en popüler kripto para biriminin, sıkı bir halde düzenlenen itibari para birimleri ile günümüzün kripto para birimleri içinde kalan niteliklere haiz olması mümkün müdür? Bu olasılık uzak görünse de, şu anda önde gelen kripto para birimi olarak, Bitcoin’in karşılaşmış olduğu zorluklarla başa çıkmadaki başarısının yada eksikliğinin gelecek yıllarda öteki kripto para birimlerinin servetini belirleyebileceği mevzusunda fazlaca azca kuşku var.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir